Fallacy là gì

     
Các lỗi ngụy biện không số đông dễ mắc phải mà còn rất cạnh tranh phát hiện tại ra. Còn nếu không khắc phục, bạn thường ngụy biện sẽ dần quen bốn duy theo lối mòn.

Bạn đang xem: Fallacy là gì


*
gia tốc mắc lỗi càng nhiều thì sẽ càng dẫn đến các hậu quả to lớn hơn, ví dụ như làm giảm unique tranh luận, sứt mẻ tình cảm, hoặc làm xấu hình hình ảnh cá nhân.

1. Ngụy biện tấn công cá thể (ad hominem)

Thay vì bàn bạc vào chủ đề, người tranh luận lại sỉ nhục, hạ bệ, công kích đối tượng tranh luận bằng ngôn từ để gia công giảm đáng tin tưởng của họ. Các câu ngụy biện tấn công cá thể thường thấy là “có làm cho được không mà nói”, “chưa có tác dụng được gì chỉ biết gõ phím thì nói gì ai”,…

Kiểu ngụy biện tấn công cá thể này xuất hiện không ít trong các cuộc tranh cãi trên mạng. Lúc tranh luận, không ít người dân không bàn luận vào nhà đề thiết yếu mà chỉ chăm bẳm mắng nhiếc, nhục mạ người khác.


2. Ngụy biện thoa xấu (poisoning the well)

Nói điều không xuất sắc về tín đồ đang tranh biện với mình để hạ đáng tin tưởng của người đó trước khi người đó gửi ra vấn đề của họ.

“Đừng nhờ vào A phụ mày tổ chức tiệc. Gu lựa chọn nhạc của nó tệ lắm!”

Trong lấy ví dụ như trên, người này đã mắc lỗi ngụy biện sứt xấu, chỉ dẫn một tin tức tiêu rất (có thể đúng hoặc sai) về A để gia công giảm đáng tin tưởng của A. Tổ chức triển khai một buổi tiệc còn bao hàm rất các khía cạnh không giống chứ không chỉ là là về lựa chọn nhạc hay. Dù A không có gu âm nhạc thì vẫn rất có thể hỗ trợ tổ chức triển khai tiệc được.


3. Ngụy biện đấm đá bạo lực (ad baculum fallacy/ appeal lớn force fallacy)

Thay do dùng lý lẽ, súc tích thì lại cần sử dụng lời ám chỉ, rình rập đe dọa để bắt người đối thoại phải gật đầu đồng ý với chủ ý của mình.

Nhân viên: “Thưa sếp, vì sao em cần làm thêm giờ tuy vậy lại không tồn tại thêm phụ cấp?”

Sếp: “Hoặc anh đồng ý làm, hoặc ngủ việc, nắm thôi.”

Người sếp trong lấy ví dụ như trên đã phạm phải lỗi ngụy biện bạo lực, đe dọa đuổi câu hỏi anh nhân viên cấp dưới thay vày đưa ra bề ngoài logic. Mẫu mã ngụy biện này thường lộ diện khi nhị người tranh biện ở trong một mối quan hệ bất bình đẳng, chẳng hạn như người lớn-trẻ con, cấp cho trên-cấp dưới.

Người mắc lỗi ngụy biện này thường vày thiếu kiên nhẫn, một phần còn do tâm lý của “kẻ mạnh”, ỷ lại mình ở rứa trên để ép tín đồ kia chấp thuận chủ kiến của mình.


4. Ngụy biện “bạn cũng vậy” (tu quoque fallacy)

Nhắc cho thiếu sót, khuyết điểm của người bàn cãi cùng để che định chủ ý hoặc giải thích của người đó. Thường thì khi phạm vào “tu quoque fallacy” vẫn phạm luôn luôn “ad hominem” (công kích cá nhân).

A: “Gian lận như ông là sai.”

B: “Làm như ông trước đó chưa từng gian lận khi nào vậy. Hồi đến lớp ông chẳng tảo cóp suốt, giờ đồng hồ nói được ai!

Thực hóa học thì việc anh ta bao gồm sai sót gì trong quá khứ, bao gồm làm được gì hay là không làm được gì trong quá khứ hầu như không tương quan đến tính xúc tích và ngắn gọn đang tranh luận.


5. Ngụy biện trượt dốc (slippery slope fallacy)

Đưa ra đông đảo suy diễn thiếu căn cứ về tương lai để chứng tỏ một điều nào đó là sai. Tín đồ ngụy biện thường xuyên suy diễn một phương pháp tùy tiện, thiếu địa thế căn cứ về một kết quả trong tương lai, làm trầm trọng hóa sự việc mà ko bàn cho tính xúc tích của luận điểm đã đưa ra.

Bạn xin bố mẹ đi chơi nhưng ko được, cùng lý luận của chúng ta là:“Hôm nay phụ huynh mà cấm đoán con đi, bé sẽ mất hết chúng ta bè! Con có khả năng sẽ bị cô lập! Rồi con có khả năng sẽ bị ế cho tới già mang lại xem!”

A sở hữu bánh đi học học, B hỏi xin A dẫu vậy A trường đoản cú chối: “Tớ quan trọng cho cậu bánh vì chúng ta khác đã thấy với cũng xin tớ, như vậy tớ sẽ không thể miếng bánh nào để ăn cả!”


6. Ngụy biện trắng-đen (black-or-white fallacy)

Bắt địch thủ chỉ được lựa lựa chọn một trong hai điều mà người ngụy biện cho rằng duy nhất, trong khi thực tiễn vẫn còn những lựa lựa chọn khác.

Thực tế còn bí quyết khác để xử lý vấn đề trên. Ví dụ như bắt buộc nhà máy sản xuất này sử dụng công nghệ thân thiện môi trường, liên tiếp áp dụng những biện pháp bảo đảm hệ sinh thái, đảm bảo môi trường theo tiêu chuẩn chỉnh an toàn. Chẳng qua vị giám đốc này đang ý muốn ngụy biện nhằm chối bỏ trọng trách mà thôi.


7. Ngụy biện nghĩa vụ minh chứng (burden of proof)

Nếu một người cho rằng X là đúng, thì người đó bắt buộc phải chứng tỏ X là đúng, chứ đâu phải lúc nào cũng khăng khăng X là đúng vì không ai chứng tỏ được X là sai.

A: “Các đơn vị khoa học nghiên cứu ra rằng 80% người làm việc ở Mỹ chán ghét công việc hiện tại của mình.”

B: “Con số 80% từ bỏ đâu ra?”

A: “Vậy hãy chứng tỏ tôi nói sai đi.”

Đáng lẽ A nên là người chứng tỏ con số 80% chứ không phải chuyển nhiệm vụ cho B.


8. Ngụy biện lảng tránh chủ thể (avoiding the issue)

Thay vày đi thẳng vào chủ đề chủ yếu thì lại nói lòng vòng những vấn đề nhỏ dại nhặt xung quanh.

Ví dụ, nhà trường thông báo về bài toán tăng học tập phí. Dẫu vậy trong thông tin lại triệu tập vào việc đã nâng cao hệ thống chào đón học phí, thuận lợi hơn mang đến học sinh bằng phương pháp có thêm thông tin tài khoản ngân hàng, tăng thêm quầy thu, kéo dãn giờ làm,…


9. Ngụy biện quành (circular reasoning argument)

Thay vì đưa ra tin tức mới, bạn biện luận chỉ đang lặp lại các luận điểm cũ bằng phương pháp diễn tả khác, vô cùng thiếu tính thuyết phục vì chúng chẳng thể tự bổ sung cho nhau.

A: “D có thể làm bệnh cho tôi, tôi không thể lấy quyển sách đó.”

B: “Sao tôi lại phải tin D?

A: “Vì cậu ta là 1 người tốt. Tôi có thể làm hội chứng cho cậu ấy.”


10. Ngụy biện dẫn chứng vụn vặt (anecdotal evidence fallacy)

Thay bởi vì đưa ra luận điểm và bởi chứng, thì lại giới thiệu những tay nghề vụn vặt cá thể để làm cho cơ sở bác bỏ bỏ vấn đề của tín đồ khác.

A: “Hút thuốc rất có hại cho mức độ khỏe.”

B: “Ông nội của chính mình hút thuốc mà lại vẫn khỏe mạnh có bị bệnh gì đâu.”

Không bắt buộc dùng tay nghề chủ quan, phiến diện của bản thân mình để làm cho cơ sở bác bỏ bỏ luận điểm người khác. Tay nghề và rất nhiều điều ta sẽ biết, đã thử qua không phải lúc nào cũng đủ bao gồm cả trường hợp của fan khác. Bởi vì đó, mong mỏi đưa ra chủ ý có tính thuyết phục cao rất cần phải có tầm nhìn toàn diện, đa chiều, rất có thể dựa vào tởm nghiệm bản thân tuy thế phải để ý đến và gạn lọc kỹ lưỡng.

*
Người bàn cãi nên giữ lại bình tĩnh, reviews lập luận, chủ thể một giải pháp khách quan, kị phản bác bỏ theo cảm tính.

11. Ngụy biện lạm dụng vị thế/tác phong (appeal khổng lồ appearance & manner)

Thay vì chưng bàn vào chủ thể thì lại mang vai vế, tuổi tác, kinh nghiệm, …để nâng mình lên cùng hạ bệ đối phương.

A: “Anh ơi vì sao trong sự việc này ta yêu cầu giải quyết bằng phương pháp X nhưng không làm bí quyết Y đến tiện hơn?”

B: “Anh là sếp của em, em đề xuất nghe anh, em biết những gì mà ý kiến.”

Đây là thứ hạng ngụy biện khá thông dụng, nâng bản thân lên với hạ bạn khác xuống, thỉnh thoảng là đổi khác của ngụy biện công kích cá nhân (ad hominem).


12. Ngụy biện bù nhìn rơm (straw man)

Bóp méo (bằng biện pháp chế giễu, xuyên tạc, cường điệu hóa, lỗ mãng hóa…) luận điểm của kẻ thù để tấn công nhận định của họ, nhằm cho biết ý kiến của bản thân mình là “đúng đắn hơn”, “có lý hơn”.

A: “Tao ủng hộ quyền được làm chủ cơ thể của phụ nữ, họ nên gồm quyền trường đoản cú quyết vào chuyện phá thai.”

B: “Phá thai tự do thoải mái là thịt hại hàng loạt sinh mạng vô tội. Mi ủng hộ vấn đề giết người một loạt à?”

Trong ví dụ như này, B đã cường hóa “phá thai” thành “giết fan hàng loạt” để dễ phản bác bỏ lại vấn đề của A và tấn công vấn đề của A là vẫn “ủng hộ câu hỏi giết fan hàng loạt”.


13. Ngụy biện lợi dụng cảm hứng (appeal to lớn emotion)

Đưa đầy đủ câu từ đánh vào trọng điểm lý, đạo đức nghề nghiệp để khiến cho họ đồng ý luận điểm (đôi khi là thiếu logic) của mình.

Khi còn nhỏ, mỗi lúc tôi tuyển chọn ăn, phụ huynh tôi lại đề cập chuyện ngày xưa bần cùng thế nào, cơm trắng trắng còn không tồn tại để ăn. Thiệt ra kia cũng là 1 kiểu ngụy biện tận dụng cảm xúc, khiến tôi cảm thông sâu sắc với tình cảnh đói khổ từ lâu để chịu nạp năng lượng cơm.

Xem thêm: 10 Siêu Xe 2016 Khiến Nam Giới "Khát Khao", 10 Siêu Xe 2016 Khiến Nam Giới Khát Khao

Ngụy biện lợi dụng cảm xúc đánh vào nhiều trạng thái chổ chính giữa lý, cảm hứng khác nhau như tị tị, thù hận, thương hại, sợ hãi, tự hào, yêu mến,… Đôi khi những lập luận khôn cùng vô lý, tuy nhiên con tín đồ lại rất đơn giản bị bỏ ra phối bởi cảm giác nên nhiều loại ngụy biện này thường khá hiệu quả. Đó cũng là lý do mà ta phải luôn giữ cái đầu lạnh, bình thản đưa ra ý kiến, nhấn định của bản thân khi tranh luận.


14. Ngụy biện cá trích đỏ (red herring)

Đưa đông đảo phát ngôn ko liên quan, dính dáng cho chủ đề đang được đề cập nhằm mục đích đánh lạc hướng hay làm dừng cuộc tranh luận.

A: “Anh chưa hoàn thành công việc tôi giao nữa à?”

B: “Sếp ơi công nhận cỗ vest hôm nay anh mặc đẹp nhất thật đấy!”

B đang đánh lạc hướng khi bị A hỏi thăm về chuyện công việc bằng phương pháp khen A mang vest đẹp.

A: “Gấu trúc đang mặt bờ vực xuất xắc chủng, chúng ta cần phải có ý thức bảo đảm an toàn chúng!”

B: “Tại sao phải băn khoăn lo lắng về gấu trúc trong lúc vẫn có hàng ngàn người vô gia cư, đói nghèo quanh đó kia?”

Trong ví dụ này, B thay vày đưa ra chủ ý về vụ việc “gấu trúc tuyệt chủng”, anh ta lái vấn đề sang phía khác (người vô gia cư, tất nhiên là không liên quan đến gấu trúc), mang ý trách móc để khiến cho A cảm giác tội lỗi, tự đó tấn công vào luận điểm của A.


15. Ngụy biện trích dẫn thông tin ngoài ngữ cảnh (quoting out of context)

Trích dẫn lại một thông tin (chẳng hạn như 1 phát ngôn, dấn xét, dữ liệu nào đó) làm việc dạng cắt xén, hay trích rút phát biểu ấy ra phía bên ngoài ngữ cảnh gốc, để lái sự việc sang phía khác, gây cho người đọc thứ ba hiểu nhầm.

Năm 2018, khi Luật bình yên mạng việt nam được Quốc hội nước ta khóa XIV biểu quyết thông qua, nhiều bài bác báo mạng đang trích dẫn những quy định vào Luật bình an mạng mà lại lồng ghép, giảm xén hoặc đơm đặt thêm mọi điều hoàn toàn không có thật chỉ để kích động những người không mày mò kỹ làm phản đối quyết định này.

Ngụy biện trích dẫn tin tức ngoài ngữ cảnh rất cạnh tranh phát hiện nếu như như ta không trang bị mang lại mình kiến thức và kỹ năng thật vững vàng. Bởi vì đó, luôn cảnh giác kiểm tra chi tiết nguồn thông tin trên mạng. Lỗi ngụy biện này có thể xem như là một trong biến thể quan trọng đặc biệt của ngụy biện bù chú ý rơm, các trang báo mạng thiếu hụt uy tín thường thực hiện để kim chỉ nan dư luận.


16. Ngụy biện lợi dụng đám đông (appeal to the people)

Lợi dụng sự ủng hộ của đám đông để đổi mới luận điểm của bản thân thành đúng, “lấy ý kiến số đông rồi giết chết thiểu số”.

Một cô bé nói với bạn trai của chính bản thân mình “Anh ơi tải cho em đôi giầy đó nhé, các bạn của em đứa nào cũng đều có một đôi”.

Cô gái thuyết phục người bạn trai mua giày mới cho mình bằng cách chỉ ra rằng nhiều anh em của cô ấy ai cũng có đôi giày đó, nghĩa là việc chọn mua đôi giầy đó là 1 trong điều đúng đắn, hợp lý mà người bạn trai cần làm.

Rõ ràng vấn đề của ai đó được rất nhiều người đồng tình cũng không phải là đúng đắn. Vậy yêu cầu đừng vội tin hồ hết gì đám đông cho là đúng, cần được có chính kiến của bản thân và biết phương pháp quan sát, học tập hỏi bổ sung cập nhật kiến thức.


17. Ngụy biện vin vào truyền thống lịch sử (appeal khổng lồ the tradition)

Đưa ra cơ chế rằng trước giờ ai ai cũng làm vậy hoặc số đông tin điều này là đúng, nên điều này đúng.

A: “Chúng ta nên đổi mới quy trình cấp dưỡng và áp dụng công nghệ để tăng cường hiệu suất trong phòng máy.”

B: “Mặc kệ đi, vẫn mấy chục năm rồi cũng đều có sao đâu, đề xuất gì chuyển đổi cho mệt!”

B cho rằng một quá trình sản xuất đã trải trải qua nhiều chục năm hiển nhiên sẽ là một trong điều đúng đắn, phản bác lại chế độ của A rằng muốn đổi mới quy trình sản xuất và vận dụng công nghệ. Tuy nhiên, chưa hẳn cái gì mang tính truyền thống cũng như hoàn toàn, mà cần phải cân xứng với điều kiện và bối cảnh bây giờ nữa.


18. Ngụy biện đối chiếu ẩu (faulty analogy)

So sánh hai điều chỉ giống như ở một khía cạnh nhỏ chứ không thực sự sự tương đương để có thể mang ra so sánh.

“Những bạn mà quan trọng không uống coffe sáng cũng chẳng khác gì đa số kẻ nghiện rượu.”

Việc so sánh người nghiện cà phê cũng như người nghiện rượu trong câu trên thật sự hết sức khập khiễng. Bởi lẽ, ví dụ rượu khiến ra hiểm họa lớn hơn cà phê rất nhiều, những người nghiện cafe không đáng bị chỉ trích nặng nề như thế.

So sánh ẩu được cho phép kẻ ngụy biện chuyển sang làn đường khác cuộc tranh luận, bóp méo sự việc. Người nước ta thường có thói thân quen ví von, đối chiếu trong dàn xếp và tranh luận. Tuy vậy không phải các sự vật, hiện tượng được mang ra đối chiếu đều hoàn toàn tương đồng cùng với nhau. Vào tranh luận, nên suy nghĩ cẩn thận trước khi chấp nhận một câu đối chiếu làm dẫn chứng cho luận điểm của bạn khác.


19. Ngụy biện thống kê (statistical fallacy)

Đưa ra những bé số, thống kê sai, hoặc bịa ra mọi số liệu theo ý thích để tranh luận. Tư tưởng con tín đồ dễ bị thuyết phục vày số liệu thống kê. Rộng nữa, muốn kiểm chứng mức độ trắng đen cũng cần mất quá nhiều thời gian tìm kiếm hiểu, chính vì thế rất đa số người lợi dụng điều này để củng vắt độ xứng đáng tin cho phép tắc của mình.

Một lấy ví dụ như rõ rệt nhất đó là số liệu thống kê “huyền thoại” về những sinh viên giỏi nghiệp MBA trên Yale năm 1953. Đó là 3% sinh viên giỏi nghiệp đưa ra mục tiêu và viết xuống giấy phần lớn sở hữu tài sản lớn hơn 97% không xác minh mục tiêu trước.

Thống kê này được trích dẫn trong hàng trăm ngàn cuốn sách self-help nhằm minh chứng luận điểm “việc đặt mục tiêu ví dụ có tác động cực kỳ to lớn lớn đối với thành công của bạn.” thực tiễn thì trước đó chưa từng có nghiên cứu và phân tích nào như vậy được tiến hành tại Yale cả.


20. Ngụy biện ưu tiên (cherry picking fallacy)

Chỉ dùng hầu hết thông tin, khía cạnh có lợi cho mình cơ mà lờ đi phần nhiều thông tin chưa được kiểm chứng, hoặc những thông tin gây bất lợi cho bản thân hay tạo ra lợi thế cho người đối thoại.

Một ví dụ nổi bật nhất của ngụy biện thiên vị là làm hồ sơ xin việc, bởi nó chỉ thể hiện điểm mạnh của bạn xin câu hỏi và lờ đi những khuyết điểm. Phần lớn các nhà tuyển dụng đều biết điều ấy nên họ chỉ sử dụng hồ sơ để tham khảo, còn đưa ra quyết định có tuyển hay không phải ngóng sau khi chạm mặt trực tiếp để bỏng vấn.

*
có không ít lỗi ngụy biện rất thường xảy ra trong cuộc sống đời thường hàng ngày, tuy thế hầu như họ không ý thức được điều đó.

Nên ứng đối như thế nào?

Đa phần những lỗi ngụy biện trên hồ hết xuất phát từ những việc đuối lý, hoặc không xác định rõ công ty đề đó là gì. Khi chạm mặt những trường hợp này, điều tiên quyết là bắt buộc giữ bình tĩnh. Chúng ta càng mất bình thản thì đang càng dễ rơi vào cái “bẫy trọng tâm lý” của đối phương. Chỉ lúc bình tĩnh các bạn mới rất có thể đánh giá lập luận và bằng chứng một cách thiết yếu xác, từ kia tìm ra phương thức ứng đối phù hợp.

Khi chỉ ra mọi lỗi ngụy biện cùng đối đáp lại, cần lưu ý lời lẽ tránh việc quá bộc trực nhưng trở buộc phải cộc tính, bất kế hoạch sự. Nguyên tắc bậc nhất khi gửi ra chủ ý trong giao tiếp, tranh luận rất cần được có sự nhã nhặn, tôn trọng fan đối thoại.


Kết

Như vậy ta vừa điểm qua 20 lỗi ngụy biện thường gặp mặt trong tranh luận của người Việt. Hi vọng qua bài viết này, bạn đọc sẽ nhận ra được những lỗi ngụy biện để phần nào biết phương pháp ứng đối lại cũng như hạn chế bạn dạng thân mắc phải. Hãy làm cho những cuộc tranh biện trở buộc phải nghiêm túc, giao hàng mục đích điều đình văn minh và giao lưu và học hỏi những học thức mới các bạn nhé.


>> 5 tuyệt kỹ giúp cuộc tranh cãi xung đột nhẹ nhàng như nghe nhạc>> Đừng chỉ tin vào cảm xúc!>> hồ hết thủ thuật cần biết để bao gồm một cuộc tranh cãi văn minh

Chuyên mục: Tin Tức